Edhe shtrydhja e “limonit” duhet paguar…
Nga Gerton Bejo, Themelues & CEO i Agjencisë Vatra Idetë më të vogla dhe njerëzit pas tyre mund të sjellin një kryevepër në jetë nëse njihen dhe mbështeten vazhdimisht. Në një botë globale, gjithnjë në lëvizje, kreativiteti është thelbësor. Të mendosh përtej traditës, si dhe…

Nga Gerton Bejo, Themelues dhe Drejtor Ekzekutiv i Agjencisë Vatra
Idetë më të vogla dhe njerëzit pas tyre mund të sjellin një kryevepër në jetë nëse njihen dhe mbështeten vazhdimisht. Në një botë globale, gjithnjë në lëvizje, kreativiteti është thelbësor. Të mendosh përtej traditës, si dhe t'i shohësh gjërat në një këndvështrim dhe këndvështrim tjetër. Shumë të rinj nuk kanë mungesë të kësaj doze krijuese; përkundrazi, shpesh është më i lartë dhe i pashembullt në krahasim me krijimtarinë e individëve të moshuar. Këta të fundit zhvillojnë zakone të të menduarit që duket se i ndihmojnë në rrugë enigmatike dhe shpesh sfiduese. Megjithatë, nuk po flas për një formulë standarde apo një ekuacion të shkallës së parë.
Gjatë dy dekadave të fundit, është vërejtur se industria krijuese është bërë një forcë lëvizëse për ekonomitë e vendeve evropiane si Britania, Franca, Italia dhe Spanja. Në Britani - toka e legjendave dhe mistereve - nuk është legjendë dhe mister që vetëm industria krijuese gjeneroi të ardhura totale vjetore prej 3.6 miliardë £ në 2022. Emocionuese, apo jo? Një pasqyrë e ngjashme mund të ishte shfaqur për rajonin, por vetëm nëse faktorët përkatës do të ndërmerrnin politika të shëndetshme për industritë e tyre krijuese.
Pse nuk ka ndodhur ende kjo? Së pari, mënyra e të parit të gjërave duhet të ndryshojë.
Kapitali njerëzor (duke përfshirë kreativitetin, njohuritë, aftësitë dhe shkathtësinë) është një nga komponentët më të vlefshëm në industrinë krijuese dhe më gjerë, prandaj investimi në burimet njerëzore është një hap i domosdoshëm. Këtij fakti i shtohet edhe panorama e një tregu dinamik që ndryshon shpejt; kompanitë ndjejnë nevojën për të investuar energjinë dhe financat e tyre në burime njerëzore të qëndrueshme sepse vetëm në këtë mënyrë ato mund të jenë të suksesshme dhe jetëgjata. Megjithatë, nevojat dhe mundësitë nuk ndjekin të njëjtën trajektore. Përpjekjet janë të vazhdueshme në të gjithë spektrin e krijimit, menaxhimit dhe kultivimit të marrëdhënieve solide punëdhënës-punonjës. Një prej tyre është krijimi dhe zhvillimi i politikave të mundësive të praktikës. Në fakt, është mjaft sfiduese për kompanitë kreative të ofrojnë praktika profesionale për të rinjtë e motivuar, pasi gjithçka përkthehet në kosto. Dhe tani, ndërsa lexoni këtë artikull, disa sektorë po përballen me një krizë tjetër, recesionin e mundshëm global – me rritjen e normave të interesit, inflacionit dhe çmimeve të mallrave.
Në këtë pikë nevojitet ndërhyrja e aktorëve politikë dhe grupeve të interesit për t'u bërë nismëtarë dhe partnerë në zhvillimin e industrisë krijuese. Kjo është një “betejë” e përbashkët për një të ardhme premtuese, pavarësisht kohërave të trazuara. Ajo që mund të bëjnë konkretisht forcat qeverisëse rajonale është krijimi i një mjedisi të favorshëm për kreativitet dhe sipërmarrje duke ofruar praktika për studentët dhe të sapodiplomuarit. Në një treg me një nivel mesatar konkurrence, ofrimi i praktikave mund t'u japë të rinjve mundësinë për të fituar aftësi dhe përvojë, duke u pozicionuar më tej më mirë në industrinë krijuese. Kështu, rajoni mund të bëhet një qendër për burimet njerëzore, duke tërhequr vëmendjen.
Duke iu rikthyer pyetjes së mëparshme se përse industria krijuese në rajon nuk është bërë ende një motor i fuqishëm ekonomik: Një pjesë e konsiderueshme nuk e konsideron domosdoshmërisht konsolidimin e marrëdhënies midis krijimtarisë dhe komercialitetit. Megjithatë, kjo marrëdhënie gëzon një natyrë plotësisht simbiotike. Në zemër të krijimtarisë qëndron aftësia për të parashikuar dhe prodhuar diçka nga asgjëja, e cila shpesh rezulton në një koncept të mirëfilltë biznesi. Për më tepër, procesi i këtij koncepti shpesh karakterizohet si i vështirë për t'u matur dhe menaxhuar nga agjencitë. Çfarë mund t'i ndihmojë agjencitë krijuese të kapërcejnë "matshmërinë" si problem, jo si krizë: një mentalitet i ndryshëm, larg zhvlerësimit, për mënyrën se si ata vetë e vlerësojnë shërbimin e tyre. Agjencitë duhet të jenë objektive deri në fund dhe të kërkojnë paturpësisht atë që është e tyre, jo vetëm të jetojnë në të tashmen, në meditim.
Ata duhet të punojnë për një emër pas çdo logoje, marke apo strategjie, si dhe për të ardhurat e merituara dhe, rrjedhimisht, për fondacione që mund të përballojnë paparashikueshmërinë e së ardhmes. Vlera e vërtetë e një produkti autentik, origjinal dhe krijues nuk duhet harruar kurrë. Nëse ka diçka që kapërcen forcën krijuese, është mungesa e motivimit. Është ironike të shohësh se si ndodh kjo me agjencitë, ato që nuk ofrojnë asgjë veç energji dhe motivim të vazhdueshëm për bizneset për të ecur përpara.
Agjencitë, vetëm pasi të kalojnë këtë katarsis, mund të bashkohen dhe të lobojnë për një mjedis të fortë kulturor që inkurajon dhe shpërblen kreativitetin. Interesi për të pasur një industri vendimtare në ekonominë e një vendi duhet të artikulohet dhe të përcillet me argumente dhe punë aktuale.
Natyrisht, e ardhmja do t'u takojë atyre agjencive që i japin rëndësinë e duhur "trurit" të tyre. Inteligjenca Artificiale – me pyetjet e shumta që ngre – është një mjet i fuqishëm që mund të ndihmojë agjencitë të minimizojnë paaftësinë e tyre për të negociuar financiarisht për shërbimet që ofrojnë.
Inteligjenca artificiale nuk është një riprodhim i trurit të njeriut, dhe unë dua ta theksoj këtë; është frymëzuar prej tij, por nuk minon trashëgiminë tonë evolucionare. AI mund të arsyetojë, planifikojë ose ndërveprojë me botën; kjo është e vërtetë, me aftësinë për të kuptuar dhe përdorur gjuhën, për të bërë plane dhe për të marrë vendime të shpejta në kohë, si dhe për të zgjidhur problemet në kohën e duhur. Megjithatë, truri i njeriut karakterizohet gjithashtu nga përvoja subjektive – emocione, ndjenja, perceptime shqisore… Që na çon në pyetjen ndoshta më themelore që shoqëron Inteligjencën Artificiale: nëse AI një ditë do të jetë jo vetëm inteligjente, por edhe e ndjeshme ndaj faktorëve të jashtëm. Për sa kohë që realiteti mbetet i tillë, pa një përgjigje për pyetjen e mësipërme, inteligjenca njerëzore gjithmonë do të ushqejë inteligjencën artificiale. Në këtë proces, "limoni" (ps: truri i njeriut) nuk mund t'i shpëtojë shtrydhjes.
Epo, agjencitë përballen me kërkesën për të ofruar gjithmonë "lëng" krijues dhe jo vetë "limoni", apo jo? Pra, identifikohet fare thjesht se shtrydhja e “limonit” si proces është ajo që duhet vlerësuar dhe paguar me vlerën që meriton… për çdo pikë të fituar.
P.S.: Vatra është një agjenci udhëheqëse rajonale në dizajn, markë dhe komunikim dixhital që lidh me pasion markat me 55 milionë konsumatorë në Ballkan.