Што ќе станеме? Лидери или корисници на моливот со вештачка интелигенција?

„Дали е ова крајот на вашата професија или почеток на една сосема нова ера? Технологијата на вештачката интелигенција суштински го менува начинот на кој размислуваме, создаваме и соработуваме. Преживувањето не е доволно, време е да се развиваме“.

Креативна еволуција: од компјутери до вештачка интелигенција

Креативната индустрија, и пошироко, доживеа неколку клучни моменти кои го трансформираа начинот на кој работиме. Во 90-тите, воведувањето на компјутерите го револуционизираше дизајнот и рекламирањето, тогаш секој што „знае компјутери“ се сметаше за технолошки волшебник. Софтверот како Adobe и CorelDRAW воведе нова ера за дизајнери, архитекти и креатори на содржини. Во раните 2000-ти, социјалните медиуми ја забрзаа дистрибуцијата на креативноста, принудувајќи ги агенциите да се префрлат од бавна, прецизно изработена содржина на континуиран проток мерено во реално време.

Јас сум дел од генерацијата која беше сведок на овие промени одблиску, гледајќи како секој чекор од еволуцијата донесе иднина која некогаш изгледаше далечна. Истото се случува и денес, трансформацијата на вештачката интелигенција не е само технолошка, туку целосна промена во тоа како ја перципираме креативноста и нашата улога во неа. Меѓутоа, едно било, е и секогаш ќе остане сигурно: човечкиот придонес, енергијата, чувствителноста и визијата секогаш ќе бидат суштински во секоја димензија на иднината.

Новиот магичен молив

На настанот Дигитален ден 2020 во Белград, нагласив еден факт што останува исто толку важен и денес: технологијата не е двигател; тоа е само алатка. Во тој постпандемиски период, се повеќе клиенти почнаа да бараат побрзи и померливи резултати. КПИ станаа приоритет, а креативците се најдоа под притисок да ги исполнат очекувањата со непростливо темпо. „Оној што го држи моливот не е само креатор кој одговара на барањата, туку е лидер кој ја користи алатката за да изгради нешто поголемо.“ На истиот настан, исто така изразив дека креативната индустрија мора да го балансира рептилскиот инстинкт што турка за брза акција во рамките на ова поле со човечката страна што го одржува полето.

Трансформацијата на професиите

На 5-ти Дигитален самит на Западен Балкан 2022 година во Приштина, учествував на панел дискусија за трансформација која веќе беше во тек: редефинирањето и подготвеноста на креативните професии да се соочат со новата технолошка ера. Оваа технологија нема да ги елиминира креативните улоги, туку ќе ги трансформира во начинот на кој ги обработуваат различните задачи.

Но, што се очекува да се случи? Еве како гледам некои од професиите кои се појавуваат во оваа ера, каде што човечката интеракција секогаш ќе биде од суштинско значење:

Text Engineer  – Еволуција на copywriter, каде што овој професионалец дизајнира и оптимизира команди за системи со вештачка интелигенција, правејќи ги да создаваат содржина што влијае и инспирира.

Неуро дизајнер  – Еволуцијата на графичкиот дизајнер, овој професионалец користи вештачка интелигенција за да создаде визуелни и интерактивни искуства кои се беспрекорно испреплетени со технологијата.

Специјалист за дигитални алгоритами  – Трансформација на менаџерот на социјалните медиуми, оваа улога се фокусира на анализирање и користење на алгоритми за оптимизирање на влијанието и перформансите на социјалните платформи.

Интелигентен стратег за податоци – Улога што ги трансформира податоците во значајни приказни и искуства, помагајќи им на тимовите да донесуваат одлуки засновани на податоци, но секогаш со креативен дух.

Како што споменавме погоре, луѓето секогаш ќе се разликуваат по способноста да интервенираат онаму каде што емоциите создаваат можности. Искуството и чувствителноста се она што им овозможува да ги надминат границите на логиката на технологијата и да донесат решенија што резонираат емотивно. Технологијата може да го зајакне креативниот процес, но не може да ги замени човечките емоции и интуиција. Иднината на креативната индустрија ќе биде рамнотежа помеѓу моќта на вештачката интелигенција и човечката чувствителност, а успехот ќе зависи од нашата способност да ја направиме технологијата сојузник/молив, а не замена.

Трансформација поддржана со броеви

Влијанието на вештачката интелигенција не е само тренд, туку трансформација што го менува начинот на кој работиме и создаваме на глобално ниво. Според последниот извештај од Светскиот економски форум (2024), додека некои традиционални улоги исчезнуваат, нови улоги се појавуваат во секој сектор.

До 2027 година:

1) 83 милиони работни места ќе бидат отворени глобално, вклучително и професии што ќе ги спојат креативноста, технологијата и многу други.

2) Голем дел од овие улоги ќе бидат на полето на АИ, анализа на податоци и создавање дигитални искуства.

3) 14 милиони нето работни места ќе бидат изгубени, особено во рутински улоги како што се внесување податоци, административни услуги и традиционално производство.

Овие бројки јасно покажуваат дека иднината им припаѓа на оние кои знаат како да ја спојат креативноста со технологијата. Професионалци од секоја индустрија, вклучувајќи ја и креативната, од автори до дизајнери, мора да еволуираат за да останат пред овие промени, а тоа не е опција, туку неопходност.

Како ќе изгледаат Агенциите на иднината?

Во 2030 година, креативните агенции повеќе нема да бидат центри за производство на содржина, туку платформи за експериментирање и иновации. Тие ќе бидат изградени околу соработката меѓу луѓето и вештачката интелигенција, создавајќи екосистем каде коегзистираат човечката чувствителност и технолошката брзина.

Еве како ги предвидувам овие агенции да работат во неколку области (примери) утре:

Студио за креативни експерименти: каде што се генерираат и тестираат бројни идеи со помош на вештачка интелигенција, истакнувајќи ги најдобрите.

Тим за податоци и стратегии: аналитичарите на податоци создаваат модели и приказни врз основа на увидите што ги добиваат од податоците.

Одделение за етика и различност: Обезбедува, не само од правна гледна точка, дека креациите се автентични и ја одржуваат културната разновидност во свет кој ризикува да стане хомоген.

Секако, во блиска иднина ќе има и други функции кои ќе го поддржуваат правилното и одржливо работење на агенциите.

Како што споменавме погоре, ова веќе почна да се обликува во водечките компании ширум светот, а некои од примерите подолу се само почеток:

Heinz и DALL-E: Генерирање футуристички визуелни елементи што му дадоа нов имиџ на брендот за кечап.

Balenciaga и дигитална мода: Создавање модни колекции кои постојат само во виртуелни простори, нивни експерименти со дигитални простори (играта „Afterworld“), поврзување на новите трендови со технологијата.

Нетфликс и персонализација на постери: ВИ ги оптимизира постерите и насловите за секој корисник, правејќи ги попривлечни за индивидуалните вкусови.

Етика, сопственост, еволуција и опстанок во ерата на вештачката интелигенција

Кој поседува креација, или со други зборови, интелектуалната сопственост генерирана од вештачката интелигенција? Дали е авторот кој командува со вештачката интелигенција или сите креатори кои придонеле за податоците што ја обучувале? Алгоритмите можат да доведат до создавање хомогеност на содржината. Агенциите мора да бидат способни да ја зачуваат чувствителноста, различноста, а исто така да влијаат и правно да ја зајакнат секоја креација. Креативната индустрија брзо се менува, но промените не се закана; тоа е можност.

Креаторите кои ќе најдат рамнотежа и професионална способност помеѓу технологијата и човечката чувствителност ќе бидат тие што ќе ја водат иднината.

Иднината не е битка меѓу луѓето и технологијата, туку патување на соработка. Дали сте подготвени за овој предизвик? Одговорот сè уште останува и е во наши раце.

Гертон Бежо
Основач и извршен директор

Агенција Ватра
Тирана / Приштина / Скопје / Белград

Истражете ја агенцијата Ватра, водечка креативна агенција на Балканот, со 20+ години искуство во дизајн, брендирање и дигитални комуникации, опслужувајќи над 550 брендови.

Забелешка: Имињата за новите одделенија и професии опишани во оваа статија се идеи и размислувања на авторот.